De Fed heeft de rente verhoogd, maar de aandelenkoersen zijn toch gestegen. Waarom reageren de markten vaak precies anders dan we zouden verwachten?

De markt wacht niet op het officiële besluit

De koers van een aandeel, obligatie of valuta weerspiegelt niet alleen informatie die al bekend is. Beleggers proberen voortdurend in te schatten wat er in de toekomst zal gebeuren en verwerken deze verwachtingen geleidelijk in de koersen.

In de aanloop naar de vergadering van de Fed in september schatte de markt de kans op een renteverhoging van 25 basispunten op meer dan 90%. De maatregel zelf was dan ook geen grote verrassing voor beleggers.

Als een groot deel van de markt al enkele dagen of weken hetzelfde besluit verwacht, kunnen beleggers hun portefeuilles al vóór de officiële bekendmaking aanpassen. Aandelen kunnen dalen, obligatierentes kunnen stijgen of de Amerikaanse dollar kan sterker worden, zelfs voordat de centrale bank bijeenkomt.

Tegen de tijd dat de Fed uiteindelijk het verwachte besluit bekendmaakt, is er mogelijk weinig nieuwe informatie meer over voor de markten om in te prijzen.

Dit fenomeen wordt ‘ingecalculeerd’ genoemd, wat betekent dat een bepaald scenario al grotendeels in de marktprijzen is weerspiegeld.

Het gaat niet alleen om het besluit, maar ook om de verrassing

Laten we twee situaties bekijken.

In de eerste verwacht de markt een renteverhoging van 25 basispunten, en de Fed verhoogt de rente inderdaad met 25 basispunten. Het besluit is verkrappend, maar vanuit het perspectief van een belegger bevat het geen noemenswaardige verrassing.

In de tweede situatie verwacht de markt eveneens 25 basispunten, maar verhoogt de Fed de rente met 50 basispunten. Juist het verschil tussen verwachtingen en de werkelijkheid kan een meer uitgesproken marktreactie teweegbrengen.

Voor een belegger is de vraag daarom vaak niet:

„Heeft de Fed de rente verhoogd?“

De belangrijkere vraag is:

„Heeft de Fed iets anders gedaan dan de markt had verwacht?”

Financiële markten reageren voornamelijk op nieuwe informatie. Hoe groter het verschil tussen de verwachtingen van beleggers en de daadwerkelijke uitkomst, hoe uitgesprokener de koersbeweging kan zijn.

Waarom kunnen aandelen stijgen na een renteverhoging?

De vergadering van september is een goed voorbeeld. De Fed verhoogde haar streefbandbreedte naar 3,75–4,00%, terwijl de stemming in het FOMC unaniem was: 12–0. Het was tevens de eerste renteverhoging sinds 2023.

Onder normale omstandigheden zorgen hogere rentetarieven voor verschillende tegenwind voor aandelen. Bedrijven krijgen te maken met hogere financieringskosten, huishoudens kunnen hun bestedingen terugschroeven en veiligere obligatiebeleggingen kunnen aantrekkelijkere rendementen gaan bieden.

Desondanks steeg de S&P 500 na het besluit van de Fed.

Een dergelijke reactie betekent niet noodzakelijkerwijs dat beleggers hogere rentes positief beoordelen. Het betekent veeleer dat de renteverhoging op zich niet slechter was dan het scenario dat de markt al had ingeprijsd.

Een deel van het negatieve effect was mogelijk al vóór de vergadering in de koersen verwerkt.

Eén cijfer is niet genoeg

Bij het analyseren van Fed-vergaderingen is het daarom niet voldoende om alleen de verandering in de rente in de gaten te houden. De markt beoordeelt het volledige pakket aan nieuwe informatie.

In de prognoses van september verwachtten bijvoorbeeld 16 van de 18 Fed-functionarissen ten minste één extra renteverhoging in de loop van het jaar, terwijl vier ruimte zagen voor maar liefst twee verdere verhogingen. De Fed heeft ook haar inflatieprognoses voor 2026 verhoogd naar 3,7% voor de totale PCE en 3,4% voor de kern-PCE.

Aan de andere kant heeft zij haar werkloosheidsprognose bijgesteld naar 4,1%.

Voor de markten is het daarom niet alleen van belang waar de rente op dit moment staat, maar ook in welke richting deze zich de komende maanden en jaren waarschijnlijk zal ontwikkelen.

Beleggers houden daarom de zogenaamde dot plot, de economische prognoses van de Fed en de persconferentie van de voorzitter van de centrale bank nauwlettend in de gaten. Eén enkele zin over het toekomstige beleidspad kan soms een grotere impact hebben dan de renteverhoging zelf.

Waarom daalden de obligatierendementen na de renteverhoging?

Op het eerste gezicht lijkt een andere reactie van de markt misschien ook ongebruikelijk: de rendementen op Amerikaanse staatsobligaties daalden na het besluit van de Fed.

Ook hier is er echter geen sprake van een tegenstrijdigheid.

Obligatierentes bewegen op basis van de verwachtingen van beleggers. Als de markt al vóór de vergadering een aanzienlijke monetaire verkrapping had ingecalculeerd, leidt de bevestiging van de verwachte stap niet noodzakelijkerwijs tot een verdere stijging van de rentes.

In de aanloop naar de vergadering was de rente op 10-jarige staatsobligaties met ongeveer 25 basispunten gestegen sinds de toespraak van Kevin Warsh in Jackson Hole en lag deze ruwweg een vol procentpunt boven het dieptepunt van februari.

Een aanzienlijk deel van de aanpassing had dus al plaatsgevonden vóór het officiële besluit.

Dit is precies de reden waarom markten vaak het principe hanteren:

“Koop het gerucht, verkoop het nieuws.”

Dit betekent niet dat de markt zich na een nieuwsbericht altijd in de tegenovergestelde richting zal bewegen. Het weerspiegelt veeleer het feit dat beleggers vaak al handelen op een verwachte gebeurtenis voordat deze daadwerkelijk plaatsvindt.

Verwachtingen zijn voor een handelaar net zo belangrijk als de gegevens zelf

Hetzelfde principe geldt niet alleen voor besluiten van de Fed.

De inflatie kan jaar-op-jaar stijgen, maar als het resultaat lager uitvalt dan de markt had verwacht, kunnen aandelen positief reageren. Een bedrijf kan recordwinsten rapporteren, maar de aandelen kunnen dalen als beleggers een nog beter resultaat hadden verwacht. De economie kan duizenden nieuwe banen creëren, maar de markt kan negatief reageren als de consensus aanzienlijk hoger lag.

Het cijfer op zich geeft daarom geen volledig beeld.

Een professionele benadering van macro-economische gebeurtenissen gaat uit van ten minste drie cijfers:

vorige waarde → marktverwachting → daadwerkelijk resultaat

Alleen door deze te vergelijken kunnen we bepalen of de nieuwe informatie een positieve of negatieve verrassing voor de markt vormt.

Wat kunt u hieruit leren?

De renteverhoging van de Fed in september illustreert duidelijk waarom bewegingen op de financiële markten niet kunnen worden verklaard door een eenvoudig verband zoals „hogere rente = lagere aandelenkoersen“.

Markten zijn toekomstgericht. Beleggers beginnen daarom al lang voordat de Fed, een overheid of een bedrijf een officieel besluit bekendmaakt, te reageren.

Wanneer de aankondiging eindelijk komt, gaat het misschien niet meer om wat er is gebeurd, maar vooral om de mate waarin de uitkomst afweek van wat al in de koersen was ingeprijsd.

Voor een belegger of handelaar is het daarom nuttig om niet alleen het uiteindelijke cijfer van elke belangrijke macro-economische gebeurtenis in de gaten te houden, maar ook de marktconsensus en de verwachtingen ten aanzien van toekomstige ontwikkelingen. Het verschil tussen verwachtingen en de werkelijkheid is vaak wat de koersen daadwerkelijk doet bewegen.